De mentale, sociale en educatieve schade van de schoolsluitingen.
Samenvattingscroll voor meer
De schoolsluitingen veroorzaakten ernstige mentale, sociale en educatieve schade bij kinderen en jongeren. Dit werd een terugkerend pijnpunt in de verhoren.
Gaandeweg kreeg het heropenen van het onderwijs de hoogste prioriteit bij versoepelingen — maar volgens critici kwam dat besef te laat, nadat de schade al was aangericht.
(Roscam Abbing, Koolmees, Rutte, Bruls, Van Koesveld, Van Dissel)
De bronwat erover gezegd is — met link naar de plek in het verhoor
Femke HalsemaBurgemeester van Amsterdam · 29 juni 2026
“In Amsterdam had een groot deel van de jongeren helemaal geen computer thuis. In die eerste periode hebben wij 7000 computers in Amsterdam verspreid onder jongeren. Maar je zag razendsnel onder kinderen en jongeren isolementen optreden.”
Arie SlobMinister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs · 26 juni 2026
“Wij hebben maar één inzet gehad. Wij willen, als het maar even kan en verantwoord is, de scholen openhouden. Tegen de scholen heb ik gezegd dat ik jullie niet aan het onmogelijke zou houden.”
Margrite KalverboerKinderombudsvrouw · 24 juni 2026
“Het kabinet is sowieso kinderen vergeten. Vanuit een kinderrechtenperspectief moet je bij alle besluiten onderzoeken wat het belang van het kind is, en of er groepen kinderen zijn die hierdoor extra geraakt worden.”
Ingrid van EngelshovenMinister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap · 22 juni 2026
“Het zou goed zijn geweest als ook de welzijns- en mentale aspecten op dezelfde manier waren geadviseerd. Dan zou de advisering meer in balans zijn geweest.”
Mark Roscam AbbingProgramma-DG Samenleving en COVID-19 · 8 juni 2026
“Want er was heel duidelijk heel veel zorgen om de positie van jongeren en de gevolgen van met name eigenlijk de maatregelen voor jongeren. Niet zozeer van het virus, maar van de maatregelen.”
“Ook de scholen, ook de ondernemers. En hoe weeg je nou die belangen met elkaar? En hoe kom je nou tot een verantwoord besluit?U heeft vast ook in alle aantekeningen gelezen dat daar ook verschillende standpunten over werden ingenomen.”
“En ook de restaurants en de cafés en het bedrijfsleven breed, de scholen, alles weer helemaal open is. En tegelijkertijd kijk je natuurlijk ook naar de mate van oploop die je ziet.”
Hubert BrulsVoorzitter Veiligheidsberaad · 8 juni 2026
“Ik weet nog dat ik nog na een receptie van afscheid van de voorzitter van onze hoge school ging. De helft van de bezoekers had het nieuws meegegeven. Die waren al niet meer gekomen.”
Ernst van KoesveldDG Langdurige Zorg VWS · 3 juni 2026
“Dus je zag daar ook dat het welzijn van jongeren terugliep. Je hebt kwetsbare mensen die dak- en thuisloos zijn en die zich ook die instellingen moesten gehouden aan de regels om afstand te houden.”
Aanvullende bronnen uit de linksecties van de verhoorpagina's worden hier toegevoegd zodra die zijn ingevuld.
Tegenstellingen bij de verhorenwaar getuigen elkaar tegenspreken — met links naar het verhoor
Werd er genoeg met de stem van jongeren gedaan?
Mark Roscam Abbing: Nergens is in het Catshuis over een groep zoveel gesproken als over de jongeren.
Nienke Luijckx: Dat was niet het gevoel dat wij als jongerenorganisaties hadden — jongeren stonden bijvoorbeeld niet eens genoemd in de exit-strategie.
Kernconflict: of er over jongeren werd gesproken én of dat ook tot beleid leidde.
Welke scholen hadden als eerste weer open gemoeten?
Paul Rosenmöller: De volgorde — eerst de basisscholen, daarna pas het voortgezet onderwijs — was legitiem, omdat jongere kinderen minder bevattelijk zijn voor het virus.
Margrite Kalverboer: Juist de middelbare scholen hadden eerder open gemoeten: voor adolescenten in de identiteitsvorming is de impact van het thuiszitten het grootst.
Kernconflict: leeftijd als maat voor besmettelijkheid versus leeftijd als maat voor ontwikkelingsschade.
Stonden de belangen van kinderen op het netvlies van het kabinet?
Ingrid van Engelshoven: stelde dat het kabinet de effecten op jonge mensen scherp in beeld had en die belangen continu besprak.
Margrite Kalverboer: het belang van het kind werd niet eens onderzocht; kinderen zijn nooit serieus meegenomen en het kabinet is hen 'sowieso vergeten'.
Kernconflict: het kabinet zag de belangen van kinderen naar eigen zeggen wel degelijk; de Kinderombudsvrouw stelt dat ze nooit systematisch zijn gewogen.
Mark Roscam Abbing: jongeren waren het vaakst onderwerp van gesprek en hij regelde een jeugdpakket — maar erkent dat de mentale en educatieve schade aanvankelijk te weinig gewicht kreeg.
Hubert Bruls: pleitte al in april 2020 (o.a. bij WNL) vroeg voor aandacht voor jongeren en buitenactiviteiten.
OVV: de scholensluiting had grote negatieve gevolgen voor de kansengelijkheid — wat impliceert dat de afweging tekortschoot.
Spanning tussen "jongeren stonden centraal in de afweging" (Roscam Abbing, Bruls) en de uitkomst dat de schade groot en deels onderschat was.
Externe kritiek · OVV-rapporten en artikelen op de site
OVV-rapporten coronacrisis (2022–2023)Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
De OVV concludeerde dat de scholensluiting grote negatieve gevolgen had voor de kansengelijkheid en dat de maatschappelijke schade onvoldoende werd meegewogen.
Maatregelen werken averechtsMaurice.nl · 8 november 2021
Deze analyse betoogt dat een deel van de maatregelen niet alleen weinig opleverde, maar averechts uitpakte — met schade voor onder meer jongeren en het onderwijs die niet opwoog tegen het beoogde effect.
