← Alle thema's
E7 · Gevolgen

Rol en democratische controle van de Tweede Kamer

De Kamer die zich in crisistijd opnieuw moest uitvinden.

Samenvattingscroll voor meer

De Tweede Kamer moest zich in crisistijd opnieuw uitvinden: digitaal vergaderen, snel schakelen en tegelijk de regering controleren. In de praktijk was het lastig om de stortvloed aan omvangrijke, complexe stukken tijdig te doorgronden.

Daardoor dreigde de controlerende taak in het gedrang te komen — soms vernam de Kamer besluiten zelfs via de media, voordat ze formeel waren voorgelegd.

(Arib, Koolmees, Van Ark, Bruls, Rutte, Gommers, Mikkers)

De bronwat erover gezegd is — met link naar de plek in het verhoor
Mona Keijzer Staatssecretaris Economische Zaken · 8 juli 2026
“We hebben nooit 2G ingevoerd, want daar heeft de Kamer van gezegd dat gaat niet gebeuren.”
→ in het verhoor van Mona Keijzer
Hanneke Schipper-Spanninga Directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving · BZK · 3 juli 2026
“Dat leidde tot veel debatten en veel werk. Wij hadden het gevoel dat je die energie misschien beter kon steken in hoe je de maatregelen beoordeelt.”
→ in het verhoor van Hanneke Schipper-Spanninga
Nienke Luijckx Voorzitter LAKS · 26 juni 2026
“In algemene zin nam mijn contact af met leden van de coalitiepartijen van de OCW-commissie. Het contact met het ministerie nam juist toe.”
→ in het verhoor van Nienke Luijckx
Arie Slob Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs · 26 juni 2026
“De democratische controle is onverminderd van kracht gebleven, ook tijdens de periode die we net met elkaar in vogelvlucht hebben doorgenomen.”
→ in het verhoor van Arie Slob
Paul Rosenmöller Voorzitter VO-raad · 24 juni 2026
“Als je naar de Kamer gaat, dan doe je het via de controleur van de regering. Je kan beter bij de regering zelf zijn, want die nemen de besluiten.”
→ in het verhoor van Paul Rosenmöller
Margrite Kalverboer Kinderombudsvrouw · 24 juni 2026
“Als hoogcollege van staat geef ik gevraagd en ongevraagd advies, maar ik heb nergens doorzettingsmacht. Ik kreeg in die periode meer reactie vanuit de Kamer dan van de regering.”
→ in het verhoor van Margrite Kalverboer
Ingrid van Engelshoven Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap · 22 juni 2026
“Voor het coronatoegangsbewijs in het onderwijs is in overleg met de Kamer afgesproken dat er een aparte AMvB moest komen, die apart aan de Tweede Kamer werd voorgelegd — omdat we het draagvlak belangrijk vonden.”
→ in het verhoor van Ingrid van Engelshoven
Khadija Arib Voorzitter Tweede Kamer · 3 juni 2026
“De Kamer heeft, net als alle organisaties in die tijd natuurlijk via de media vernomen dat er een virus rondging. Met name in het buitenland. Maar er was nooit een voorbereiding of een plan mocht er een pandemie zijn, hoe de Kamer daarmee zou omgaan.”
→ in het verhoor van Khadija Arib
Wouter Koolmees Minister SZW · 10 juni 2026
“En wat er vaak gebeurde was dat de minister-president en de minister van Volksgezondheid aan de gang gingen met speeches, toespraken, kamerbrieven.En dat Crolles Schouten en ik de rest van de ministerraad terugkoppelden over wat er was besproken in zo'n crisisoverleg.”
→ in het verhoor van Wouter Koolmees
Tamara van Ark Minister Medische Zorg · 10 juni 2026
“Als je bijvoorbeeld gezamenlijk een onderwerp hebt en je wilt een debat voorbereiden of je wilt sparren over iets, dus dat was ook dit bewindspersonenoverleg in een trits van verschillende activiteiten.”
→ in het verhoor van Tamara van Ark
Hubert Bruls Voorzitter Veiligheidsberaad · 8 juni 2026
“Ik kon met dat advies onder de hand dan naar de MCCB gaan en er werd dan iets besloten en dan werd het nog voorgelegd of nog aan het parlement, aan u als Tweede Kamer of het kwam nog een keer bij ons terug.”
→ in het verhoor van Hubert Bruls
Mark Rutte Minister-President · 12 juni 2026
“Maar in de meeste gevallen komt de Kamer daar goed uit.”
→ in het verhoor van Mark Rutte
Diederik Gommers IC-arts, voorzitter NVIC · 15 juni 2026
“Dat zit in de controle van hoogleraar Dave Dongermans in Amsterdam UMC. En daarmee registreren wij, eigenlijk gebruiken we dat hoeveel patiënten we hebben opgenomen, hoe lang ze er hebben gelegen.”
→ in het verhoor van Diederik Gommers
Jack Mikkers Burgemeester 's-Hertogenbosch · 1 juni 2026
“Dat dat het grootste debatstuk was, dat er andere punten wel meegenomen waren. En daarvan hebben wij aangegeven, als het dan noodzaaklijk is om een knip te maken tussen besluit onderwijs en die andere besluiten, is het voor ons wel een lief ding waar dat er snel de besluiten genomen worden over de andere zaken.”
→ in het verhoor van Jack Mikkers

Aanvullende bronnen uit de linksecties van de verhoorpagina's worden hier toegevoegd zodra die zijn ingevuld.

Tegenstellingen bij de verhorenwaar getuigen elkaar tegenspreken — met links naar het verhoor
Werd de Kamer buitenspel gezet of juist betrokken?
Khadija Arib: de Kamer ontving in de beginfase nauwelijks informatie, moest aandringen op briefings en voelde zich gepasseerd (o.a. bij de avondklok); de controlerende taak werd ernstig ondermijnd.
Wouter Koolmees: stuurde juist bewust "dilemma-brieven" om de Kamer mede-verantwoordelijk te maken; hij ziet de Kamer zelf steeds meer naar een controlerende dan medewetgevende rol schuiven.
Arib (kabinet hield de Kamer op afstand) versus Koolmees (we probeerden de Kamer juist in de dilemma’s mee te nemen).
→ Khadija Arib→ Wouter Koolmees
De late informatievoorziening
Tamara van Ark: erkent dat brieven laat werden verstuurd (65% van de debatten binnen 24 uur na verzending) — een structureel probleem.
Mark Rutte: "in de meeste gevallen komt de Kamer daar goed uit" — een mildere lezing dan die van Arib.
→ Tamara van Ark→ Mark Rutte
Kritiektegenwerpingen op basis van de verhoren en de site
Uit de verhoren
Controle onder grote druk Khadija Arib — in het verhoor
De omvang en snelheid van de besluitvorming maakten het voor de Kamer moeilijk om haar controlerende taak goed uit te oefenen.
→ context in het verhoor van Khadija Arib
Besluiten via de media Khadija Arib — in het verhoor
De Kamer vernam belangrijke besluiten soms via de media, wat de positie van het parlement ondergroef.
→ context in het verhoor van Khadija Arib
Externe kritiek · OVV-rapporten en artikelen op de site
OVV-rapporten coronacrisis (2022–2023) Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
De OVV onderstreepte het belang van betekenisvolle parlementaire betrokkenheid, ook — juist — in een langdurige crisis.
→ OVV — Aanpak coronacrisis, Deel 3 (overkoepelend)
Vragen over dit themainloggen vereist
AI Vragen over Rol en democratische controle van de Tweede Kamer
Deze site is mede mogelijk door de steun van
Wil je deze site ook steunen? Doneer hier →