← Alle thema's
F1 · Lessen voor de toekomst

Communicatie

Lessen over crisiscommunicatie: helder communiceren over onzekerheden en het behouden van draagvlak. Dit thema wordt verder uitgewerkt.

Amrish Baidjoe (Red Team) wijst op het door elkaar lopen van het politieke en het publieke-gezondheidsverhaal, op persconferenties die voor veel burgers te technisch waren, en op het wegvallen van duidende experts ten gunste van talkshowopinies. Als voorbeeld noemt hij Noorwegen, waar na elke persconferentie een sms met de situatie en concrete handelingsperspectieven volgde.

Huisarts Rob Elens vindt het mondkapjes- en afstandsbeleid achteraf te weinig kritisch benoemd en pleit voor eerlijkheid en transparantie over de onzekerheden.

(Baidjoe, Elens, Aalbersberg, Mikkers)

Samenvatting scroll voor meer

Lessen over crisiscommunicatie: helder communiceren over onzekerheden en het behouden van draagvlak. Dit thema wordt verder uitgewerkt.

De bron wat erover gezegd is — met link naar de plek in het verhoor
Hugo de Jonge Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport · 10 juli 2026
“Een minister van Volksgezondheid kan geen Zwitserland zijn, kan geen Zwitserland blijven, kan niet neutraal zijn.”
→ in het verhoor van Hugo de Jonge
Jaap van Delden Programmadirecteur vaccinatie COVID-19 · RIVM · 6 juli 2026
“Communicatie luistert heel nauw. Ik denk dat uitspraken die de vaccinatiebereidheid belemmeren, dat die niet helpen. Het is voor iedereen superbelangrijk om goed na te denken: wat zou het effect kunnen zijn van mijn uitspraak? En helpt dit nou een vaccinatie of niet?”
→ in het verhoor van Jaap van Delden
Romy Quint Mede-oprichter Vrouwen voor Vrijheid · 3 juli 2026
“Er is door minister Hugo de Jonge letterlijk gezegd: we blijven vaccineren, wijk voor wijk, deur voor deur en arm voor arm. Het klinkt allemaal vrij bedreigend.”
→ in het verhoor van Romy Quint
Ferdinand Grapperhaus Minister van Justitie en Veiligheid · 1 juli 2026
“De term wappie heb ik zelf ook een of twee keer gebruikt, en dat had ik zeker niet moeten zeggen. Het helpt niet als je mensen zo wegzet.”
→ in het verhoor van Ferdinand Grapperhaus
Henk van Essen Korpschef Nationale Politie · 29 juni 2026
“Woorden doen ertoe. Of het nou wappies zijn of volkstribunalen, het zijn woorden waarmee je anderen diskwalificeert. Het helpt niet als je een deel van de bevolking uitsluit; leg je dilemma's uit en laat merken dat je de weerstand hebt gehoord.”
→ in het verhoor van Henk van Essen
Rob Elens Huisarts te Meijel · 17 juni 2026
“Ik denk dat het gebruik van mondkapjes veel te veel is overdreven (…) Het beleid van mondkapjes en afstand had wat kritischer benoemd mogen worden. Eerlijkheid en transparantie, dat is belangrijk.”
→ in het verhoor van Rob Elens
Amrish Baidjoe Veldepidemioloog · mede-oprichter Red Team · 17 juni 2026
“In Noorwegen werd na de persconferentie nog altijd een sms naar de bevolking gestuurd: dit is de situatie, dit is wat we van u vragen, we weten dat het zwaar is, en hier is de link. Een persconferentie is voor de gemiddelde burger toch een redelijk technisch gebeuren.”
→ in het verhoor van Amrish Baidjoe
Pieter-Jaap Aalbersberg NCTV · 5 juni 2026
“29 januari werd het groter, is het NKC, het Nationaal Crisiscentrum Communicatie, opgestart. Dat is een onderdeel van de crisisstructuur, omdat het toen groter werd. En langzamerhand zijn we toen toegewerkt in februari naar de eerste ICCB op 26 februari.”
→ in het verhoor van Pieter-Jaap Aalbersberg
Jack Mikkers Burgemeester 's-Hertogenbosch · 1 juni 2026
“Iemand van communicatie om met elkaar te zitten. Of wat betekent nou de eerste besmetting in onze regio. En wat gaan we daarin doen. Dat was 2 maart.”
→ in het verhoor van Jack Mikkers

Aanvullende bronnen uit de linksecties van de verhoorpagina's worden hier toegevoegd zodra die zijn ingevuld.

Tegenstellingen bij de verhorenwaar getuigen elkaar tegenspreken — met links naar het verhoor
Had de communicatie de dilemma’s/onzekerheden moeten tonen?
Wouter Koolmees / Hubert Bruls / Dick Schoof: openheid over dilemma’s en nadelen vergroot juist het draagvlak; het werd te vaak platgeslagen tot "voor of tegen".
Amrish Baidjoe: persconferenties waren te technisch; duidende experts verdwenen ten gunste van talkshowopinies; erkenning van onzekerheid en fouten ontbrak.
Brede consensus dat de communicatie de dilemma’s onvoldoende toonde — wat botst met de zelfverdediging dat het kabinet "het geprobeerd heeft" en bewust met één mond sprak.
→ Hubert Bruls→ Wouter Koolmees→ Dick Schoof→ Amrish Baidjoe
Het "OMT-advies"-etiket
Diederik Gommers: door politieke besluiten als "OMT-advies" te presenteren, voelde het OMT zich onterecht door de maatschappij afgerekend.
Mark Rutte / Jaap van Dissel: benadrukken de scheiding advies/besluit en de waarde van het OMT-advies als basis.
→ Diederik Gommers→ Jaap van Dissel→ Mark Rutte
Kritiek tegenwerpingen op basis van de verhoren en de site
Uit de verhoren

De tegenwerpingen en discussiepunten uit de verhoren over dit thema worden hier per punt uitgewerkt.

Externe kritiek · op basis van bronnen en artikelen op de site
Eenzijdige communicatie Dick Schoof — in het verhoor
Onzekerheden werden onvoldoende gedeeld en de communicatie was soms te stellig, wat het draagvlak op termijn ondermijnde.
→ context in het verhoor van Dick Schoof
OVV-rapporten coronacrisis (2022–2023) Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
De OVV bekritiseerde de eenzijdige communicatie: onzekerheden werden onvoldoende gecommuniceerd, wat het vertrouwen en het draagvlak schaadde.
→ OVV — Aanpak coronacrisis, Deel 1 (tot sep 2020)
De NCTV achter de schermen corona-enquete.nl · WOB-analyse
Deze WOB-analyse brengt in kaart hoe de NCTV achter de schermen stuurde op beeldvorming en communicatie rond de coronamaatregelen.
→ De NCTV achter de schermen
Vragen over dit themainloggen vereist
AI Vragen over Communicatie
Deze site is mede mogelijk door de steun van
Wil je deze site ook steunen? Doneer hier →