Desinformatie, tanend draagvlak en communicatie met perspectief.
Samenvattingscroll voor meer
Naarmate de crisis voortduurde, nam de tweedeling in de samenleving toe: tussen voor- en tegenstanders van de maatregelen, tussen gevaccineerd en ongevaccineerd, en tussen burgers en overheid. Het vertrouwen brokkelde af en het draagvlak voor maatregelen kalfde weg.
Niet alleen desinformatie en complottheorieën voedden de polarisatie, ook het wegzetten van critici en het hard sturen op één lijn deden dat. (De overheidscommunicatie zelf komt aan bod bij het thema Communicatie.)
Amrish Baidjoe beschrijft hoe het Red Team in 2021 stopte omdat verder ‘duwen’ vooral de polarisatie zou vergroten en het debat te veel over de personen ging in plaats van over de adviezen.
Huisarts Rob Elens beschrijft hoe hij zich als coronakritische arts ‘opgejaagd wild’ voelde: onaangekondigde inspectiebezoeken en een jaar lang het gevoel te worden tegengewerkt.
De bronwat erover gezegd is — met link naar de plek in het verhoor
Mona KeijzerStaatssecretaris Economische Zaken · 8 juli 2026
“Tot op de dag van vandaag staan nog steeds mensen tegenover elkaar. En dat heb ik ook zo vreselijk gevonden, de ruzies in families en vriendengroepen.”
Ferdinand GrapperhausMinister van Justitie en Veiligheid · 1 juli 2026
“Achter de onrust zaten vier ontwikkelingen die op elkaar inwerkten: de aanhoudende duur van de pandemie, complottheorieen en een anti-overheidssentiment, statelijke actoren, en zware criminaliteit die zich onder het protest mengde.”
Henk van EssenKorpschef Nationale Politie · 29 juni 2026
“Wij hebben dat geduid als een verbreding en een verdieping van het maatschappelijk ongenoegen, met een vasthoudende activistische bovenlaag en een radicale onderstroom. Die onderstroom verlaagde voor een aantal mensen de drempel om strafbare feiten te plegen.”
Femke HalsemaBurgemeester van Amsterdam · 29 juni 2026
“Ik herinner me Forum voor Democratie, die ging heel actief campagne voeren tijdens de protesten, waardoor het ook politieke polarisatie werd. De samenleving dreigde daarop in tweeën te splijten.”
Amrish BaidjoeVeldepidemioloog · mede-oprichter Red Team · 17 juni 2026
“Als we verder zouden gaan met dat duwen als team, zou het alleen maar leiden tot verdere polarisatie. Daarom hebben we het Red Team in 2021 formeel opgeheven — ging het eigenlijk nog om de adviezen of om de personen?”
“Heeft ook het punt van draagvlak daarbij op tafel gelegen? Zeker.Als je een steunpakket hebt dat bepaalde groepen niet steunt ontstaat er natuurlijk ook frustratie in de samenleving.”
Dick SchoofSecretaris-Generaal JenV · 12 juni 2026
“Ook na te denken over aspecten van communicatie, et cetera. Maar uiteindelijk kwamen we elke keer toch weer in een crisismood. En waar lag dat dan aan? Aan het COVID zelf. Omdat COVID toch weer opkwam.”
“Ja, wat we natuurlijk zien is dat er veel onrust, polarisatie is in de samenleving. Dat is een gegeven. Dat is ook echt iets wat heel belangrijk is. Wat we ook zien is dat informatievoorziening en ook kwaadwillige informatievoorziening daaraan steeds belangrijker issue wordt.”
Aanvullende bronnen uit de linksecties van de verhoorpagina's worden hier toegevoegd zodra die zijn ingevuld.
Tegenstellingen bij de verhorenwaar getuigen elkaar tegenspreken — met links naar het verhoor
Leidde de maatschappelijke onrust tot ander beleid?
Wouter Koolmees: signaleerde al in oktober 2020 dalend draagvlak en polarisatie en drong (met een eigen Catshuis-presentatie) aan op een strategie om het draagvlak te hervinden.
Pieter-Jaap Aalbersberg: de maatschappelijke onrust leidde niet direct tot andere besluiten over maatregelen; de koppeling naar beleid was indirect.
