← Alle thema's
E6 · Gevolgen

Vertrouwen in overheid en instituties

Vertrouwen in overheid en instituties.

Samenvattingscroll voor meer

Het vertrouwen in de overheid, het RIVM en de wetenschap was in het begin hoog, maar kalfde gedurende de crisis af. Communicatie, consistentie en het erkennen van onzekerheden en fouten speelden daarin een grote rol.

Getuigen wijzen erop dat vertrouwen juist in een langdurige crisis een cruciale, kwetsbare pijler is — en dat het herstellen ervan moeilijker is dan het verliezen.

(Baidjoe, Elens)

De bronwat erover gezegd is — met link naar de plek in het verhoor
Robèr Willemsen Voorzitter Koninklijke Horeca Nederland · 10 juli 2026
“Bij minister De Jonge hebben wij eigenlijk altijd nul op request gekregen. Als wij onderbouwing vroegen, als wij contact vroegen met betreffende mensen van het OMT, dan werd er of omheen gedraaid, maar een concreet antwoord is er nooit gekomen.”
→ in het verhoor van Robèr Willemsen
Henk van Essen Korpschef Nationale Politie · 29 juni 2026
“Er spelen problemen in de samenleving waarin mensen zich onvoldoende gehoord voelen of zelfs het gevoel hebben dat ze zich tegen hun eigen overheid moeten beschermen. Politieke problemen worden dan politieproblemen.”
→ in het verhoor van Henk van Essen
Femke Halsema Burgemeester van Amsterdam · 29 juni 2026
“Ik heb gezegd dat het kabinet met de avondklok heeft bijgedragen aan het wantrouwen tegen het establishment. De nadruk kwam veel te veel op repressie te liggen, in plaats van samen met je bevolking die pandemie eronder te krijgen.”
→ in het verhoor van Femke Halsema
Arie Slob Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs · 26 juni 2026
“Het beeld is wel eens ontstaan dat het kabinet blindelings achter het OMT aanliep. Ik kan u melden dat dat met betrekking tot onderwijs niet gebeurd is.”
→ in het verhoor van Arie Slob
Paul Rosenmöller Voorzitter VO-raad · 24 juni 2026
“Wil je anarchie voorkomen, wil je regie op het proces houden, dan zit er niks anders op. Wij kozen uiteindelijk regie boven anarchie.”
→ in het verhoor van Paul Rosenmöller
Margrite Kalverboer Kinderombudsvrouw · 24 juni 2026
“Binnen de hele samenleving stonden kinderen niet voorop, ook niet in de media. Er was nergens gehoor voor de boodschap: kijk goed naar wat je doet in het leven van kinderen.”
→ in het verhoor van Margrite Kalverboer
Marina Eckenhausen Inspecteur-generaal IGJ · 19 juni 2026
“De inspectie maakt zijn keuzes langs vier P's: de patiënt, het publiek, de professional en de politiek.”
→ in het verhoor van Marina Eckenhausen
Amrish Baidjoe Veldepidemioloog · mede-oprichter Red Team · 17 juni 2026
“Persconferenties konden ook een prima moment zijn voor de erkenning dat we niet altijd de juiste beslissingen hebben genomen; dat doet iets met het vertrouwen in de instituten.”
→ in het verhoor
Marion Koopmans OMT-lid, viroloog · 29 mei 2026
“Ja, wat we natuurlijk zien is dat er veel onrust, polarisatie is in de samenleving. Dat is een gegeven. Dat is ook echt iets wat heel belangrijk is. Wat we ook zien is dat informatievoorziening en ook kwaadwillige informatievoorziening daaraan steeds belangrijker issue wordt.”
→ in het verhoor van Marion Koopmans

Meer bronnen uit de verhoren worden hier toegevoegd zodra ze zijn verwerkt.

Tegenstellingen bij de verhorenwaar getuigen elkaar tegenspreken — met links naar het verhoor
Hoe dominant was het OMT-advies?
Paul Rosenmöller: De advisering was te smal en te medisch ingestoken; het OMT domineerde de besluitvorming.
Arie Slob: Bij onderwijs liep het kabinet niet blindelings achter het OMT aan — het advies was geen dictaat en is vijf keer niet opgevolgd.
Kernconflict: hoe bepalend het medische OMT-advies in de praktijk was voor de onderwijsbesluiten.
→ Arie Slob→ Paul Rosenmöller
Wat deed het vertrouwen afbrokkelen?
Wouter Koolmees: solidariteit ("klappen voor de zorg") sloeg om in een "wij-zij"-gevoel; transparantie over dilemma’s had het draagvlak kunnen vergroten.
Amrish Baidjoe: het ontbrak aan het erkennen van fouten; juist dat erkennen doet iets met het vertrouwen in de instituten.
Dick Schoof: "elke crisisaanpak faalt als communicatie niet op orde is" — als mensen maatregelen niet begrijpen, volgen ze ze niet op.
Drie getuigen wijzen op dezelfde tekortkoming (te weinig openheid/erkenning), wat impliciet botst met de verdediging dat het kabinet "het geprobeerd heeft" en "met één mond" sprak.
→ Wouter Koolmees→ Amrish Baidjoe→ Dick Schoof
Kritiektegenwerpingen op basis van de verhoren en de site
Rol van desinformatie Pieter-Jaap Aalbersberg — in het verhoor
Desinformatie en complottheorieën tastten het vertrouwen in de overheid en de instituties aan.
→ context in het verhoor van Pieter-Jaap Aalbersberg
OVV-rapporten coronacrisis (2022–2023) Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
De OVV bekritiseerde de eenzijdige communicatie: onzekerheden werden onvoldoende gecommuniceerd, wat het vertrouwen en het draagvlak schaadde.
→ OVV — Aanpak coronacrisis, Deel 1 (tot sep 2020)
Vragen over dit themainloggen vereist
AI Vragen over Vertrouwen in overheid en instituties
Deze site is mede mogelijk door de steun van
Wil je deze site ook steunen? Doneer hier →