← Alle thema's
Home› Thema's› C · Bronnen / hulpmiddelen› A5
C2 · Bronnen / hulpmiddelen

Testen en bron- en contactonderzoek

Van indammen naar loslaten: testcapaciteit en BCO in de eerste golf.

Samenvattingscroll voor meer

De aanvankelijke strategie was indammen: elk geval opsporen via testen en bron- en contactonderzoek (BCO). Toen de besmettingen in Noord-Brabant exponentieel stegen, kon de GGD-capaciteit het niet meer bijhouden en moest worden overgeschakeld op landelijke maatregelen.

Achteraf staan de te enge casusdefinitie (lange tijd alleen testen bij een link met China/risicogebieden) en de te late opschaling van de testcapaciteit ter discussie — beide hebben de vroege verspreiding aan het zicht onttrokken.

Amrish Baidjoe (Red Team) wijst erop dat het bron- en contactonderzoek juist werd afgeschaald op het moment dat de infecties weer opliepen en het opgeschaald had moeten worden; BCO is volgens hem alleen zinvol bij lage of oplopende aantallen, niet op de piek.

(Mikkers, Bruins, Van Dissel, Koopmans, Wallinga, Baidjoe)

De bronwat erover gezegd is — met link naar de plek in het verhoor
Amrish Baidjoe Veldepidemioloog · mede-oprichter Red Team · 17 juni 2026
“Eén van de aanleidingen waarom ik de eerste brief schreef, is dat werd aangekondigd om in die fase het bron- en contactonderzoek af te schalen terwijl het juist zou moeten worden opgeschaald. Je bent net na een piek, maar je ziet de infecties alweer oplopen.”
→ in het verhoor van Amrish Baidjoe
Jack Mikkers Burgemeester 's-Hertogenbosch · 1 juni 2026
“Wij zijn als veiligheidsregio bijgesproken door de GGD-Goor, eind januari voor de eerste keer uitputtend met de keuzes die de GGD en de Goor landelijk maakten over de ontwikkelingen rondom het coronavirus en wat dat betekende in China en wat dat eventueel zou kunnen betekenen voor Nederland.”
→ in het verhoor van Jack Mikkers
Bruno Bruins Minister Medische Zorg en Sport · 29 mei 2026
“Van het RIVM, van het Centrum voor Infectieziektebestrijding, van GGD's, van de wetenschap.”
→ in het verhoor van Bruno Bruins
Jaap van Dissel Directeur CIb/RIVM, voorzitter OMT · 5 juni 2026
“Vooral via de huisartsen en de GGD'en. Dus het is wel degelijk contact met dat domein. Maar niet rechtstreeks via bijvoorbeeld specialisten, oudergeneeskunde. In feite werd het naar de start al vrij snel duidelijk.”
→ in het verhoor van Jaap van Dissel
Marion Koopmans OMT-lid, viroloog · 29 mei 2026
“Waarin een financieel dagblad vertelde over een oproep van een soort GGD. In de stad Wuhan. Want die hadden opvallend veel mensen gezien met een longontsteking. En die mensen waren bij een markt geweest.”
→ in het verhoor van Marion Koopmans
Jacco Wallinga Modelleur RIVM · 15 juni 2026
“Maar ook mensen van de GGD'en. Om te kijken naar wat voor responsmaatregelen. Op een uitbraak genomen zouden kunnen worden. Helder. Het is misschien te zien als een soort mini-OMT.”
→ in het verhoor van Jacco Wallinga

Aanvullende bronnen uit de linksecties van de verhoorpagina's worden hier toegevoegd zodra die zijn ingevuld.

Tegenstellingen bij de verhorenwaar getuigen elkaar tegenspreken — met links naar het verhoor
Was de casusdefinitie te lang te eng?
Jaap van Dissel: de casusdefinitie werd continu bijgesteld; hij bestrijdt dat die te laat is aangepast.
Jan Kluytmans: het Amphia testte juist bewust búíten de officiële casusdefinitie — en zag zo de bredere verspreiding die centraal gemist werd.
Amrish Baidjoe: door de strikte casusdefinitie bleef de brede basis van besmettingen buiten beeld.
→ Jaap van Dissel→ Jan Kluytmans→ Amrish Baidjoe
Veldcapaciteit voor testen: leidend of bijzaak?
Jan Kluytmans: het vroege signaal kwam uit het veld, niet van centrale labs; de testcapaciteit in het veld moet beschermd worden.
Jack Mikkers: het BCO bij de GGD liep in Brabant al op 6 maart vast — de uitvoeringscapaciteit schoot tekort.
→ Jan Kluytmans→ Jack Mikkers
Kritiektegenwerpingen op basis van de verhoren en de site
Uit de verhoren
Te enge casusdefinitie Jaap van Dissel — in het verhoor
Doordat lang alleen werd getest bij een reisgeschiedenis naar risicogebieden, bleef de binnenlandse verspreiding onzichtbaar.
→ context in het verhoor van Jaap van Dissel
BCO liep vast in Brabant Jack Mikkers — in het verhoor
De capaciteit voor bron- en contactonderzoek kon de snelle stijging in Brabant niet bijhouden, waardoor indammen niet langer haalbaar was.
→ context in het verhoor van Jack Mikkers
Externe kritiek · OVV-rapporten en artikelen op de site
In april 2020 wisten we het al WEL Maurice.nl · 2 juni 2026
Deze analyse betoogt dat al in het voorjaar van 2020 voldoende bekend was over verspreiding en besmettelijkheid om eerder en gerichter te handelen dan toen gebeurde.
→ In april 2020 wisten we het al WEL
OVV-rapporten coronacrisis (2022–2023) Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
De OVV constateerde dat testcapaciteit en de aanvoerketens daarvoor onvoldoende waren, wat de indamstrategie ondergroef.
→ OVV — Aanpak coronacrisis, Deel 1 (tot sep 2020)
De R van Kuipers en van rekenen Maurice.nl · 5 juni 2022
Kritische analyse van de manier waarop het reproductiegetal (R) werd berekend en gecommuniceerd, en wat dat zegt over de betrouwbaarheid van de gebruikte data.
→ Maurice.nl · 5 juni 2022
De voorspelbaarheid van corona Maurice.nl · 2 juni 2022
Analyse van patronen in de verspreiding die volgens de auteur beter voorspelbaar waren dan de officiële modellen en cijfers suggereerden.
→ Maurice.nl · 2 juni 2022
Zelfde data, tegenovergestelde conclusies Maurice.nl · 11 maart 2022
Laat zien hoe uit dezelfde gegevens tegengestelde conclusies werden getrokken — een illustratie van de rek in de interpretatie van test- en besmettingscijfers.
→ Maurice.nl · 11 maart 2022
Het failliet van de PCR-test Maurice.nl · 24 juni 2021
Kritiek op het gebruik van de PCR-test als hoeksteen van het testbeleid, en op de interpretatie van positieve uitslagen los van besmettelijkheid.
→ Maurice.nl · 24 juni 2021
Ruim 1 op de 100 is besmettelijk? Kom nou! Maurice.nl · 30 april 2021
Kritische beschouwing van de aannames over het aandeel besmettelijke mensen, en de gevolgen daarvan voor test- en maatregelenbeleid.
→ Maurice.nl · 30 april 2021
Is dit het kantelpunt? Maurice.nl · 2 april 2021
Analyse van de ontwikkeling van de besmettingscijfers en de vraag of de officiële duiding daarvan wel strookte met de werkelijke trend.
→ Maurice.nl · 2 april 2021
Weer een veelzeggende grafiek Maurice.nl · 18 september 2021
Aan de hand van een grafiek wordt getoond dat de ontwikkeling van de cijfers afweek van de officiële verwachtingen en duiding — relevant voor de betrouwbaarheid van het op test- en besmettingsdata gebaseerde beleid.
→ Maurice.nl · 18 september 2021
Zo groot is de impact van superspread-events Maurice.nl · 9 april 2020
Over de rol van superspreading-events, relevant voor test- en indamstrategie.
→ Maurice.nl · 9 april 2020
Superspreading events, de aanjager van de COVID-19 pandemie Maurice.nl · 3 juni 2020
Betoogt dat superspreading-events de pandemie aanjoegen — een blinde vlek in het test- en bronbeleid.
→ Maurice.nl · 3 juni 2020
Vier grote datablunders — zo kan je geen beleid voeren! Maurice.nl · 3 september 2020
Kritiek op fouten in de data waarop het test- en besmettingsbeleid werd gebaseerd.
→ Maurice.nl · 3 september 2020
Is er niemand bij het RIVM die verstand heeft van statistiek? Maurice.nl · 23 september 2020
Kritiek op de statistische onderbouwing van de RIVM-cijfers.
→ Maurice.nl · 23 september 2020
De datamanipulaties van het RIVM Maurice.nl · 2 december 2020
Stelt dat het RIVM data zo presenteerde dat het de gewenste beleidsrichting ondersteunde.
→ Maurice.nl · 2 december 2020
Dataonderzoek PCR-test, exponentiële of lineaire groei? Maurice.nl · 4 oktober 2020
Statistisch onderzoek naar de groei van positieve PCR-tests en de interpretatie daarvan.
→ Maurice.nl · 4 oktober 2020
Foute beslissingen op verkeerde data Maurice.nl · 14 december 2020
Betoogt dat besluiten werden genomen op basis van onbetrouwbare test- en besmettingsdata.
→ Maurice.nl · 14 december 2020
Vragen over dit themainloggen vereist
AI Vragen over Testen en bron- en contactonderzoek